Kies het juiste bit

Bitfitten: in vier stappen naar het juiste bit

Tijdens het rijden is het bit vaak een belangrijk onderdeel in de communicatie tussen jou en je paard. Bitten zijn er in alle soorten en maten en een verkeerd bit kan snel voor gevoeligheden zorgen. Dus hoe vind je het juiste bit?

De paardenmond 

Om het juiste bit te kunnen vinden is het belangrijk eerst wat meer te weten over de anatomie van de paardenmond. Uit onderzoek van Sprenger en de THH (Tierärtzliche Hochschule Hannover) is gebleken dat de maximale ruimte in de mond een hoogte heeft van 3,5 tot 4 cm. Als je dan bedenkt dat de tong al zo’n 2 tot 2,5 cm in beslag neemt, dan blijft er nog maar 1,5 cm voor het bit over. Daarnaast spelen ook de breedte van de onderkaak, de dikte en de lengte van de lip een rol in de bitkeuze.

Stap 1: Kies de goede maat bit

Om te kijken welk formaat bit het best bij jouw paard past kan je de ‘2-vingertest’ proberen. Je legt je wijs- en middelvinger op elkaar en steekt deze in de mond van het paard ter hoogte van het bit. Heb je veel druk op beide vingers, dan is dat een teken van weinig ruimte in de mond. Je hebt een dun mondstuk nodig (14-16mm). Geen of weinig druk betekent dat het paard genoeg ruimte heeft voor een dikker mondstuk (16-18mm).

Watertrens:
Ook het soort bitringen heeft invloed op de grootte. Een watertrens (met losse ringen) hoort niet meer dan 5 mm uit te steken aan beide zijden van de mondhoeken, het mag echter ook niet te klein zijn, om irritaties te voorkomen door de ronddraaiende ringen.

BustrensD-trens of Kneveltrens:
Een trens met vaste ringen (zoals een bustrens, D-trens of Kneveltrens) zit aangesloten aan de mond. De maat van een trens met vaste ringen is om deze reden vaak kleiner dan van een watertrens. Door de ligging van de trens tegen de zijkant van de wangen van het paard worden de teugelhulpen zijwaarts ondersteund.

Stang en trens:
De onderlegtrens heeft dezelfde maat als de normale trens, omdat deze op dezelfde plek in de mond ligt als een enkele trens. De dressuurstang is lager in de mond gelegen, het advies is daarom om de stang 0,5 tot 1 cm kleiner te nemen dan de trens om de ligging van beide bitten zo comfortabel mogelijk te maken voor het paard.

Met de bitmeterkaart van Sprenger meet je gemakkelijk de maat van je bit en check je de dikte van een bit. De kaart ligt in onze winkel gratis voor je klaar!

 

Stap 2: Vind het juiste mondstuk

Enkelgebroken bitten

Enkelgebroken bitten werken in op de randen van de tong en de onderkaak. Bij het geven van een hulp komt er door de V-vorm druk op de tongranden en vermindert de druk in het midden.
Voor paarden met een laag gehemelte, kleinere ruimte in de mond of paarden die gereden worden met een te groot bit kan de V-vorm van een enkelgebroken bit zorgen voor ongemak. Het oog van het enkelgebroken mondstuk kan in deze gevallen irritatie geven aan het gehemelte.

 

1 Gehemelte - 2 Lippen - 3 Tong - 4 Lagen

Standaard enkelgebroken bitten hebben 1 ding gemeen: De ene kant van het bit is langer dan de andere kant, waardoor de inwerking op de tongrand aan de ene kant sterker is dan aan de andere kant. Om ongelijke druk op lange termijn te voorkomen, is het aan te raden het bit regelmatig van kant te wisselen.

Om het mondstuk fijner in de mond te laten liggen en de ongelijke druk te elimineren heeft Sprenger de Turnado en de Dynamic RS ontworpen. Bij deze enkelgebroken bitten is het mondstuk 45 graden naar voren gedraaid. Op deze manier wordt voorkomen dat er ongelijke druk op de tong komt te staan.

Voor paarden die het bit niet goed durven aan te nemen, wordt de enkelgebroken Novocontact trens geadviseerd. Door het bredere mondstuk is het bit zeer geschikt voor paarden met een gevoelige mond omdat de druk over een grotere oppervlakte op de tong verdeeld wordt. De ruiter wordt daarmee in staat gesteld om zachtere teugelhulpen te geven voor een fijngevoelige inwerking.

Meer dan 25 jar ervaring met de KK Ultra bitten heeft Sprenger geleerd dat de enkelgebroken versie hiervan geschikt is voor paarden die niet niet goed reageren op dubbelgebroken bitten en sterk zijn in het contact met de hand.

 

Dubbelgebroken bitten

Voor paarden met een laag gehemelte of een kleine ruimte in de mond is een dubbelgebroken bit geschikter. Dit type bit verdeelt de druk van de teugelhulpen over een grotere oppervlakte van de tong. 

Gewone dubbelgebroken bitten hebben een vrij groot middenstuk dat direct tussen het gehemelte en de tong ligt. Dit kan problemen veroorzaken in de drukverdeling over de tong en/of het gehemelte, vooral wanneer het bit te groot is voor de mond van het paard.

1 Gehemelte - 2 Lippen - 3 Tong - 4 Lagen

 

Het ontwerp van de KK Ultra bitten is gebaseerd op jarenlang wetenschappelijk onderzoek. Dit bit is bijzonder effectief omdat het middenstuk kleiner is gemaakt en 45 graden naar voren gedraaid is. Deze specifieke aanpassig aan de anatomie van de paardenmond geeft een merkbaar verschil!

Het ergonomisch gevormde Dynamic RS bit ligt perfect tussen de tong en het gehemelte, wat resulteert in een zachte en evenredige verdeling van de druk op de tong. Heb subtiele middenstuk is 45 graden naar voren gedraaid wat het bit vriendelijk maakt.

Het unieke WH Ultra bit heeft een rolletje in het middenstuk wat subtiel over de tong rolt. Dit stimuleert het paard om het bit te accepteren, speeksel aan te maken en smakelijk in de mond te worden. Door het bit te accepteren, zal het paard de bovenlijn sneller ontspannen en de bewegingen zullen soepeler over de rug worden uitgevoerd. Het beeld zal daardoor harmonieuzer worden. 

Het dubbelgebroken Novocontact bit is ideaal geschikt voor paarden die de neiging hebben om tegen het bit te duwen en zich sterk of lang te maken, maar die te sensibel zijn om gereden te worden met een sterker bit. 

 

Ongebroken bitten (stangbitten)

Bij een ongebroken trens is het belangrijk om de juiste maat te bepalen, wanneer het bit te groot is, kan het oncomfortabel aanvoelen voor het paard bij eenzijdige teugelhulpen. Wij adviseren om alleen een ongebroken trens te gebruiken als je een ervaren ruiter bent die het paard kan rijden op been- en gewichtshulpen. 

De rechte en niet flexibele trens heeft een stabiele evenredige druk op de tong. In vergelijking met gebroken bitten heeft het ongebroken bit minder druk op de tongranden. Hoe sterker de teugelhulp, hoe meer inwerking op de tong en lagen. Dit bit wordt aanbevolen voor paarden die de teugelhulp ontwijken en de neiging hebben om sterk te worden. In tegenstelling tot de bitten die druk uitoefenen achter de oren kan een ongebroken trens gebruikt worden bij paarden die naar beneden duiken en op het bit hangen.

Bij rechte én flexibele ongebroken bitten (bijvoorbeeld Flex Control of Duo bit) is in vergelijking met de niet flexibele bitten de inwerking van eenzijdige teugelhulpen iets beter.De druk is wel evenredig verdeeld over de tong, maar wanneer er een ophouding wordt gemaakt, wordt de druk sterker richting de tongranden. Een dergelijk bit wordt gebruikt bij paarden die soms sterk kunnen worden of niet goed reageren op teugelhulpen tijdens de africhting of in het parcours.De flexibele ongebroken trens wordt vaak goed geaccepteerd door paarden die niet fijn op een gebroken trens te rijden zijn, bijvoorbeeld voor sensibele paarden die niet tegen het bit durven aanlopen.

Een bit met tongboog verdeelt de druk, vergeleken met een rechte ongebroken trens, niet evenredig en stabiel over de tong. Het midden van de tong heeft meer vrijheid door de tongboog en zal alleen onder druk komen bij een stevige ophouding. Zeer geschikt voor paarden die erg tegen de hand zijn, problemen hebben met nageven of een hele dikke tong hebben. Ook wordt dit bit vaak gebruikt bij paarden die druk op de tong ontwijken door hun tong uit te steken.

 

Stap 3: Combineren met de juiste zijkant

Een watertrens is het meest toegankelijk en werkt direct op de tong en onderkaak. De beweegbare ringen zorgen ervoor dat onstabiel contact vanuit de hand wordt opgevangen.  Bitten met vaste ringen (zoals een bustrens, een D-ringtrens of een kneveltrens) liggen stiller in de mond. Heeft je paard gevoelige mondhoeken? Dan zijn vaste ringen ideaal. Doordat het bit tegen de wang ligt, worden teugelhulpen ook zijwaarts ondersteund.

Bitten met een hefboomeffect werken ook achter de oren, dit geeft je als ruiter meer controle. Loopt je paard snel achter de loodlijn, dan is en dergelijk bit niet aan te raden.
Wanneer de teugels worden aangenomen bij een Baucher, Multi ring of 3-ring bit (allen ook wel Pessoa bitten genoemd), wordt druk uitgeoefend op de tong, onderkaak en achter de oren. Dit geeft de ruiter meer controle over sterke paarden die de neiging hebben het hoofd omhoog te gooien i.p.v. naar beneden te duiken bij het ontwijken van druk. Het Baucher bit is ook te gebruiken bij de voorbereiding voor het rijden met stang en trens bij dressuurpaarden.

Bitten met een kinketting (zoals de Pelhamdressuurstang of Kimblewick) werken in op 3 manieren: eerst via de tong, daarna schter de oren en als laatste onder de kin d.m.v. de kinketting. De teugelhulpen worden op deze manier verdeeld over verschillende drukpunten op het hoofd. Zo hebt je als ruiter nog meer invloed, het is daarom belangrijk dat jij en je paard een goede basisopleiding hebben voordat je een dergelijk bit kiest. De kin is een gevoelig deel van het paardenhoofd, het is daarom van belang een kinketting altijd te gebruiken met een kinkettingbeschermer. Tevens moet de kinketting altijd glad gedraaid (naar rechts) worden en mag deze niet te strak bevestigd worden.

Stap 4: Materiaal van het bit

De meeste Sprenger bitten zijn gemaakt van een legering met koper. Het koper zorgt voor lichte oxidatie van het bit en dat vindt je paard lekker. Hij maakt daardoor meer speeksel aan en accepteert het bit beter. Sensogan van Sprenger is gemaakt van koper in combinatie met mangaan en zink. Deze samenstelling zorgt ervoor dat de oxidatie tijdens de hele training gelijk blijft.

RVS bitten en bitten met een aluminium legering hebben geen oxidatie, de activiteit in de mond wordt hierdoor niet gestimuleerd. Let er bij rubber en kunststof bitten op dat je paard voldoende kauwt op het bit, om een branderig gevoel te voorkomen.

Kijk hier voor meer informatie over de materialen van Sprenger.

 

Belangrijke informatie bij het gebruik van Sprenger bitten:

Veel Sprenger bitten zijn voorzien van een pijltje aan de zijkant van het bit. Dit pijltje moet altijd aan de linkerkant van het paard zitten en naar voren wijzen
(Ezelsbruggetje: men stapt links op en rijdt voorwaarts weg!).